„Poniedziałkowa chandra” zapisuje się w naszej biologii - nawet na emeryturze odczuwamy stres

Badacze zidentyfikowali uderzające zjawisko biologiczne: starsze osoby dorosłe, które odczuwają w poniedziałki, wykazują znacząco wyższy poziom hormonów stresu nawet dwa miesiące później. Ten „lękliwy poniedziałek" (ang. Anxious Monday) zaobserwowano zarówno u osób pracujących, jak i emerytów, co wskazuje na głęboko zakorzeniony związek między początkiem tygodnia a rozregulowaniem układu odpowiedzialnego za reakcję organizmu na - mechanizmu znanego jako jeden z czynników rozwoju chorób układu krążenia.

Kluczowe ustalenia z badań są następujące:

Oś podwzgórze-przysadka-nadnercza (HPA) reguluje hormony stresu, takie jak kortyzol, który - jeśli jest przewlekle podwyższony - przyczynia się do nadciśnienia, insulinooporności i zaburzeń odporności. Chociaż wcześniejsze badania wykazały wyższy poziom kortyzolu w dni robocze niż w weekendy, teraz po raz pierwszy wskazano poniedziałki jako wyjątkowo zakłócające. Wyniki sugerują, że rytm społeczny - nie tylko wymagania zawodowe - zapisuje się w ludzkiej fizjologii, niosąc ze sobą trwałe ryzyko zdrowotne.

- Poniedziałki działają jak kulturowy ‘wzmacniacz stresu' - mówi profesor Tarani Chandola. - Dla niektórych starszych osób przejście tygodnia uruchamia biologiczną reakcję łańcuchową, która utrzymuje się miesiącami. To nie kwestia pracy - to kwestia tego, jak głęboko poniedziałki są zakorzenione w naszej fizjologii stresu, nawet po zakończeniu kariery zawodowej - dodaje.

Badanie podkreśla, jak „poniedziałkowa chandra" może się zakorzenić biologicznie, a przewlekłe rozregulowanie hormonów stresu może stanowić długoterminowe zagrożenie dla układu sercowo-naczyniowego. Ograniczenie stresu specyficznego dla poniedziałków może otworzyć nowe strategie walki z chorobami serca w starzejących się populacjach.